Чтение онлайн

ЖАНРЫ

Ислам модернизациясы. 1 Б?лім
Шрифт:

Не істеу керек: ты?ылу керек, ?ашу керек. ?алжы?, психологиялы? стрессті азайту ?шін жа?ымды эмоциялар?а к?бірек к??іл б?лі?із, сондай-а? болаша??а деген ?ор?ынышты азайту ?шін ?осымша табыс к?зін ?амтамасыз еті?із.

Жа?ымсыз ?серді азайту позитивті, продуктивті ойлар?а назар аударуды ?йрену пайдалы. К?н сайын ?згелерге, ?мірге, Алла?а ризашылы? пен ?уаныш білдірі?із. Ж?мысты жо?алту ?ор?ынышын азайту ?шін ?осымша табыс опцияларыны? болуы ма?ызды. К?нделікті ?уаныш пен ?ана?аттану де?гейін арттыру ?шін демалыс пен ж?мыс уа?ытын жоспарла?ыз, психоэмоционалды? жатты?у жаса?ыз, ?зі?ізге ?найтын, Жаратушы?а ?найтын амалдарды жасау ма?ызды.

?зі?ізді психологиялы? ?рып-со?ып алмау ма?ызды. К?бінесе сізді? Сана?ызда?ы бейне (Визуализация) шынды?тан (шынайы ?мірден) ?лде?айда ?ара??ы болады. Теріс ойлар?а к?п к??іл б?луді то?татып, ?азіргі с?тке назар аудары?ыз. ?арапайым тыныс алуы?ызды ба?ыла?ыз, ішкі тынышты?ты ?амтамасыз етуді ?йрені?із (Жеті Аспан кітабынан). Б?л к?йде ж?мыс ?лде?айда ?німді болады, жа?а идеялар пайда болады ж?не бас?алармен ?арым-?атынас жасау о?айыра? болады. Спортпен айналысу психологиялы? стрессті азайту?а к?мектеседі. Та?ы бір тиімді ?діс – ішкі ала?даушылы?тан шы?у ?шін о?аша жерде ай?айла?ыз, ?алжы?, біра? б?л шыныменен к?мектеседі екен. Б?л м?мкін болмаса, д?птерге жа?ымсыз ойларды жазуды ережеге айналдыры?ыз. Осылайша сіз басы?ызды олардан тезірек босата аласыз.

Ала?даушылы? пен ?ор?ыныш?а ?арсы Позитивті, рационалды к?з?арасты са?тап, а?ымда?ы жа?дай?а емес, оны ?алай т?зетуге болатынына назар аудару ма?ызды. Э ?арызы?ызды ?теу ?шін ?немдеуге ке?ес беремін. Б?л керемет ке?ес емес, біра? сіз кезінде а?шаны ?немдемегенгі? салдарынан ?арыз алды?ыз. ?арыз алушыны? ?алай да болса несиені ?айтару?а тырысуы ?зіне психологиялы? со??ы болып тиеді.

К?бінесе мерзімі кешіктірілген т?лемдері бар адамдар банк ?ызметкерлері мен инкассаторларды? жек к?ретін т?тынушылары болады. Ішкі абырой сезімін са?та?ыз ж?не манипуляциялар?а, ?зі?ізді ашуландыру?а, ?орлау ?рекеттеріне жауап бермеуге тырысы?ыз, ?мытпа?ыз сіз банкті? е? жек к?ретін т?тынушысысыз. Есі?ізде болсын, оларды? сізді ?орлау?а ???ы?ы жо?. Егер коллекторлар сізге ?ауіп-?атер т?ндіріп немесе теріс м?лімдемелерге жол берсе, сіз олар туралы ша?ымдана аласыз. Мен сізге ?андай жа?дай болса да жасырыну?а ке?ес бермеймін. Б?л тек ?ор?ыныш сезімін арттырады. Адам белгісіз н?мірді? кез келген ?о?ырауынан ?ор?а бастайды, ?ара??ыда к?шеге шы?у?а ?ор?ады, т?йы?, ашуша? болады. Банкке хабарласып, жа?дайды т?сіндіріп, а?ымда?ы м?селені? шешімін бірге табу?а тырысы?ыз. Мысалы, кейінге ?алдыруды с?ра?ыз. Проблемалар туралы ойламау?а тырысы?ыз. Миы?ыз?а демалыс бері?із. Осыдан кейін ж?мысы?ыз ?лде?айда тиімді болады. ?з ?мірі?ізге жауапкершілікті алы?ыз, экономикалы? жа?дайды, отбасын, ж?мыс берушіні кін?лауды до?ары?ыз. Б?л ?арапайым болып к?рінеді, біра? іс ж?зінде б?л о?ай емес. ?з ?мірі?ізді бас?аратын жал?ыз адам ?зі?із екені?ізді ?мытпа?ыз. ?иын ?аржылы? жа?дайдан шы?у?а к?мектесетін жа?а м?мкіндіктер мен перспективаларды ашы?ыз.

2) К?птеген адамдар дінді д?ниелік игіліктерге (??ны жо?) айырбастайды.

Сасы? д?ние – б?л Алла?а деген сенімні? т?мендеуіне ы?пал ететін ж?не оларды? аз?ырушылары – сырт?ы факторлар ар?ылы ішкі Алла?а деген адалды?ты б?зушылар. Д?ние тіршілігіні? арбауына алданып, уа?ытын тек д?ние игілігіне (??ны жо?) ж?мсаса, ол тек д?ние л?ззатын ?ана алады. Расында, Алланы? ??лы тек д?ние тіршілігін ??марта ?аласа, о?ан жаны берік болса, бір с?збен айт?анда Д?ниені? ??лы болса, тек со?ан ?ана т?уелді болса, иманы мен та?уалы?ы ?лсірейді.

Ибн ?л-?айим, Алла? оны рахым етсін, былай деп жазды: «Алланы? ??лы осы д?ниеге ?аншалы?ты ш?лдесе, со??рлым о?ан ?ана?аттанса, со??рлым ол Алла??а мойынс?ну?а ж?не а?ырет мекеніне жетуге тырысады». Міне, сонды?тан Хаким ?рі б?рін білуші Алла ??ран К?рімні? к?птеген аяттарында б?л д?ниені? аз?ынды?ы мен м?нсіздігін баянда?ан.

Аса П?к Раббымыз: «Білі?дер, д?ние тіршілігі аралары?да?ы ойын ж?не к??іл к?теру, безендіру мен ма?тану, сондай-а? к?бірек мал-м?лік пен бала-ша?а?а ие болуды ?алау. Б?л (д?ние) жа?быр сия?ты, ?сімдіктер ди?андарды ?уантады, біра? кейін олар кебеді, сіз оларды? сар?ай?анын к?ресіз, содан кейін олар ша??а айналады. Ал а?ыретте Алладан ?атты азап пен кешірім ж?не ?ана?ат бар. Д?ние тіршілігі тек алдау» («Темір» с?ресі, 20-аят);

«Олар?а д?ние тіршілігі туралы мысал келтір. Ол к?ктен т?сірген су сия?ты. Жердегі ?сімдіктер онымен араласады (немесе оны? ар?асында араласады), содан кейін желмен шашыра??ы ш?пті? ??р?а? саба?тарына айналады. Расында Алла ?р н?рсеге ??діретті. Байлы? пен бала-ша?а д?ние тіршілігіні? с?ні, біра? Раббы?ны? алдында ?шпейтін ізгі амалдарды? сауабы жа?сыра? ?рі солардан ?міт арт?аны? абзал.» («??гір» с?ресі, 45-46 аяттар);

«Алла ?ала?аныны? ризы?ын к?бейтеді немесе шектейді. Олар д?ние тіршілігіне ?уанады, ал б?л д?ние тіршілігі а?ыретпен салыстыр?анда ?ткінші л?ззат» («Найза?ай» с?ресі, 26-аят);

«А?и?атында, Бізбен кездесуді ?міт етпегендер, д?ние тіршілігіне ?ана?ат етіп, о?ан разы бол?андар, сондай-а? аяттарымызды ?мыт?андар, тап?андары ?шін от олар?а пана болады» (Юнус с?ресі, 7-8 аят).

Б?л тек д?ние тіршілігін ?ана мойындап, о?ан с?йеніп, Алланы? белгілеріне нем??райлы ?арап, О?ан жолы?удан ?міттенбейтіндерді? барлы?ына жасал?ан е? ?лкен ескерту.

Алла Та?ала д?ниеден разы бол?ан м?міндерді с?гіп: «?й, иман келтіргендер! Неліктен сендерді Алла жолында жоры??а ша?ыр?анда, жерге ?атты ??лайсы?дар? А?ыреттен г?рі д?ние тіршілігіне ризасы?дар ма? Біра? д?ние тіршілігіні? ?ткінші л?ззаты а?ыретпен салыстыр?анда шамалы» («Т?убе» с?ресі, 38-аят).

Ал Амр ибн Ау?ты? (Алла о?ан разы болсын) хадисінде Алла Елшісіні? (о?ан Алланы? игілігі мен с?лемі болсын): «Алланы? атымен ант етемін, мен сендерге кедейлік келеді деп ?оры?паймын. Мен жер бетіндегі д?ние, сенен б?рын жайыл?андай, сендерге жайылып, сосын олар жарыс?андай, сендер де о?ан жарысасы?дар ж?не олар ??рдым?а кеткендей, сендер де ??рып кетесі?дер деп ?ор?амын» (?л-Б?хари, Муслим). Хадисті? бір н?с?асында: «…ж?не оларды ?алай баурап алса, сендерді де баурап алады» (?л-Бухари, Муслим) делінген.

Б?л та?ырыпта к?птеген ?асиетті м?тіндер бар ж?не кімде-кім Алла?а деген сенімі мен махаббатын ны?айтып, оны жаманды?тар мен кемшіліктерден ?ор?а?ысы келсе, д?ниелік с?н-салтанаттан аула? болуы керек ж?не жердегі аз?ыруаз?ырушы адамдардан немесе топтардан са?тануы. Алайда, б?л А?и?ат туралы ойла?анда ?ана м?мкін болады.

Жердегі ?мір ?ткінші, ал д?ние игіліктері тез б?зылатын, т?ра?ты емес, кемелсіз ж?не елеусіз. Егер адам олар ?шін жарысып, солар ?шін талпынса, онда олар о?ан к?птеген ?иыншылы?тар мен ?ай?ылар ?келеді, б?л д?ниеде болмаса да а?ыретте. А?ырында, ?лім с?тінде д?ниеге деген махаббат жо?алып, уа?ытша ба?ыт то?тап, оны? орнын м?? мен ?кініш басады.

А?ырет ?мірі мен оны? таянуы, ?рі болмай ?оймайтын басталуы туралы ойлау керек. Ол ?за? ж?не м??гілік, ал оны? пайдасы мен ?уанышы ?лы ж?не асыл болады. Олар бізді? жердегі д?ниеден м?лде бас?аша болады, ?йткені Аса П?к Алла Та?ала бекер айтпа?ан: «Біра? жо?! А?ырет жа?сыра? ?рі ?за?ыра? болса да, д?ние тіршілігін арты? ?оясы?дар» («Аса жо?ары» с?ресі, 16-17 аяттар).

Д?ние ны?меттері кемшілікке толы ж?не ?тпелі болса, а?ырет ны?меттері кемел ?рі т?ра?ты. Адам осы екі а?и?атты ойлап, д?ние мен а?ыретке д?рыс ?араса, болаша? ?мірді, я?ни м??гілік ?мірді арты? к?ретіні ж?не б?л ?тпелі д?ниеге ар?а с?йемейтіні с?зсіз. Алла Елшісіні?, о?ан Алла?ты? игілігі мен с?лемі болсын, оны? сахабалары мен оларды? ?мір жолында?ы та?дыры туралы ой ж?гірту о?ан осында к?мектеседі. Д?ниелік заттарды тастап, олардан бас тартты; оларды жан-т?німен жа?сы к?рмеді ж?не оларды ?з ізденістеріні? объектісіне айналдырмады. Олар б?л д?ниені ж?ма? емес, т?рме деп санады, аскетикалы? ?мір салтын ?станды ж?не жердегі с?н-салтанаттан аула? болды. Біра? егер олар оны ?аласа, олар одан ?ала?анны? б?рін алар еді. Пай?амбарымыз?а, о?ан Алла?ты? игілігі мен с?лемі болсын, жердегі ?азынаны? кілті ?сынылды, біра? ол одан бас тартты. Оны? серіктеріне жердегі игіліктер молынан берілді, біра? олар оны а?ыретте жомарт сыба?а?а айырбастамауды ж?н к?рді. Олар б?л д?ниені? м??гілік мекен емес екенін, ?уаныш мекені емес екенін, тек уа?ытша пана екенін білді. Олар м?ны? ?те тез таралатын жаз?ы б?лт немесе ая?талмай т?рып шы?ына жетуге уа?ыты жо? ?ткінші арман сия?ты екенін т?сінді.

Алла Та?ала: «Егер біз олар?а ?за? жылдар бойы [игіліктерді] пайдалануына р??сат етсек, содан кейін олар?а у?де етілген н?рсе келсе, онда олар?а пайдалану?а р??сат етілген н?рсені? ешбір пайдасы болмайтынын білесі? бе?» – деді. («А?ындар» с?ресі, 205-207 аяттар);

«Сол к?ні Алла? оларды (жерде немесе ?абірлерде) к?нні? бір са?аты ?ана бол?андай жинайды да, олар бір-бірін таниды» («Юнус» с?ресі, 45-аят);

«?иямет келген к?ні к?н??арлар [жер бетінде немесе ?абірлерінде] бір са?ат ?ана болдым деп ант етеді» («Рим» с?ресі, 55-аят).

Поделиться с друзьями: