Мая Іліяда, Караткевіч Уладзімір Сямёнавіч

Мая Іліяда

Караткевіч Уладзімір Сямёнавіч

Шрифт:

Шчасце

Не хачу старым упівацца, Не жадаю гібець у сне. Сёння выпаў, як кветкі акацыі, Сакавіцкі апошні снег. Ён крычыць пад нагамі ад шчасця, Ён спявае аб новых днях, І драты, як марскія снасці, Знову здатныя ветразь узняць. Ноч ідзе са мною да рання, Каб сустрэць пацалункам яго - Новы дзень мой, маё світанне, Новы прывід шчасця майго.

"Бацькi з магiл цяплом дыхнулi..."

Бацькі з магіл цяплом дыхнулі, З узгоркаў снег схаваўся ў роў, І кожны горб шуміць, як вулей, Ад спрэчкі кветак і чмялёў. Загіне, хто ў мінулым дрэмле: Буяна травы ймкнуць да зор Навыперадкі, напярэймы, Узахапы і насупор. Сок крочыць па мільёнах лесвіц, Па клетках - аж да верхавін, Каб падарыць сусвету песні, Здабытыя з зямных глыбінь. Ляжу каля лясных узбочын, Ляжаць і ждуць мяне гады, І п'юць ускінутыя вочы Ўсю повень неба і вады. Мне цяжар шчасця грудзі сплюснуў, Спляліся валасы з травой, І мятлушка сядзіць на вуснах, Каб разам уздыхаць са мной. Даволі марнай жыць пагоняй, Жывецца або не - жыві! Кароўка божая ў далоні, Як кропля божае крыві. І зноў бязмежны свет чакае, Свет сэрцаў, песень і бароў. Дай мне, вясна, шляхі без краю, Дай сэрцу вечную любоў. Зямля гудзе, як цёплы вулей, Знікаюць крыўды, боль і зло... Бацькі з магіл цяплом дыхнулі, Каб дзецям жыць лягчэй было.

Жаўранак - звонкая нiць

Хмары веснія цяжкія, як кентаўры, Песня шчасця пад імі ўзахлёб звініць. Ах, гэта жаўранак, Жаўранак, Жаўранак, Срэбная, Срэбная, Срэбная ніць. Над ракою, тваім зайздросцячы лаўрам, Вадзяны бугай трубіць, як грубіць. Не звяртай увагі, Жаўранак, Жаўранак, Не парві сваю тонкую, Тонкую ніць. Зноў дымеюць разоры і сытая пара На курганы былога майго бяжыць. Працягні з майго сэрца, Жаўранак, Жаўранак, Аж да самага неба Звонкую ніць.

Мёртвае рэчышча

Мне сказалі: мяне ты шукаеш, Зноў шукаеш - пасля ўсяго, - Плынь начная, калісьці жывая, Што пазбылася ложа свайго. Усё дарэмна: пратокі-песні Абмялелі пад рэзкай травой. Я не Лазар, я не ўваскрэсну, Нават голас пачуўшы твой. Ні твой заклік, калісьці любы, Ні пяшчотны дотык рукі, Ні ад смагі пасохлыя губы Не абудзяць вялікай ракі.

Крокi ўначы

Цёплы дзень дагарэў. Скача полымя з гулам, Саснячок над ракою ў зялёнай імгле... За дзень сонцам з вадою ўвесь твар абцягнула, Ногі ў голках сасновых. Далоні ў смале. Ўвесь Дняпро у кругах: ходзіць рыба шалёна. На слупах фарватэрных - скупа - агні. Побач з намі - чырвоны, наводдаль - зялёны, Наш адзін, а ў таго у прадонні - двайнік. Раптам - водар халодны свежага сена. Раптам плеск. Гэта стог, вялізны, да хмар, На чаўне, што не большы ніяк за палена, Быццам прывід, плыве на зялёны ліхтар. Над ракою дымок. Ціха полымя шастае, Ты і я ў будане на сене ляжым. Калі ёсць на зямлі дзве унцыі шчасця, - Ўсё яно, без астачы, ў сэрцы маім. Што шукаў ты ў чужой зямлі, чалавеча? І нашто імкнуўся сябе ашукаць, Калі вось пад рукой тваёй цёплыя плечы, Вось віно і вогнішча, ноч і рака. І кахаю, як быццам стакрот паміраю, Поўны кожнай пражытай сваёй вясной. О ўтрапёны агонь, як ты хутка згараеш, І якая кароткая летняя ноч! У вялікім спакоі зямлі шырокай, Да якога праз хвалі мы праплылі, Раптам крокі, мерныя, гучныя крокі Проста ў вуха, прыціснутае да зямлі. Нехта бераг трасе цяжкімі нагамі, Нехта ноч разрывае, бы глупства чаўпе. Не палохайся. Гэта не зубр і не мамант, Гэта бакеншчык гасіць ліхтар на слупе. Цішыня. Над вадою туманныя вежы. Дай мне гэту зямлю з табою абняць. Ты - празрыстасць, ты ўся - нерухомая свежасць, Ўся - глыбінная, аж да канца, цеплыня. Ты не чуеш, як падаюць росы патокам, Як гарлачыкам трызніцца новы дзень, Як нячутнымі, як салаўінымі крокамі Над вялікай ракою каханне ідзе.

Раманс вiнаграднай лазы

Па туманах касых Вінаградныя вусікі Ўюцца, Ўюцца І імкнуцца спаймаць Малады І гарэзлівы месяц. За глыбокія вочы твае, Што ў тумане, Блакітным тумане Смяюцца, Хай мяне на праменнях Туманных, Абвітых, Спайманых Праменнях Павесяць... Ах, як вішні цвілі! Як здрадлівая Белая мара! Зацягнулі, Завабілі Песняй Птушынай сваёю. А цяпер у завулках, У завулках Так плача гітара Ненадзейнай, Пакінутай, Цалкам адрынутай, Цалкам жаночай Тугою. О, як хочацца жыць! Што з таго, Што вясенняй парой З вішань квецень Зляцела Завеяй, Пяшчотнай І сіняй. Што з таго, што калісьці Памруць Пад асенняй Халоднай касой Залатыя вяргіні... Вяргіні... Вяргіні... Дваццаць год яшчэ можна кахаць! Дыхаць квеценню, Летам і маем. Дваццаць год Вінаградныя вусікі Будуць віцца Па месячных струнах... Ах, няхай яны ўшчэнт заплятуць, Ах, няхай яны мякка спаймаюць Гэты месяц гарэзлівы, Месяц вясёлы І юны.

Ты і я

Ты і я: пралеска ў снах бурану, Дрэўца вішні ў ярасным агні, Кропля на спіне Левіяфана, Радуга на крылах навальніц. Пад дзевятым валам ветразь ніцы, Верас, што агнём абняў пярун, Павуцінка ў пекле навальніцы, - Адкажы на вуха ўладару, Як мне здужаць ураган і вецер, Вечны мой, зацяты, страшны бой? Як мне, моцнаму, пражыць на свеце Без цябе, танюткай і слабой?

"Калi агорне цемра неба..."

Калі агорне цемра неба І я зямны пакіну дом, Я стану каменем ці хлебам, Травой ці срэбным матылём. Травой - каб ты ў сваім уборы Прайшла па мне да добрых сёл, А матылём - для ночы гора, Калі жывых няма вакол. А хлебам жоўтым, як жывіца, Каб быць табе як мірны дар, А каменем, каб адкаціцца З дарог... Ад ног тваіх... У яр.

Карадаг

Л. А. Панамарэнка

Іліяда мая! Колькі даўніх крылатых стагоддзяў Ты разрэзала ветразем, вартым людзей і багоў, Плывучы ў невядомае, ў дальнія тысячагоддзі, Быццам бронзай акуты "Арго", Крутабокі і звонкі "Арго". Ўвосень чырвань сумаху на скронях тваіх выступала, Так трымаў ты свой крыж - мора цяжкага ўдары і гром: Быццам плакалі скалы, кроўю даўняю плакалі скалы Пад сухім і траскучым, як Крым, пад цярновым вянком. Коні сінія з мора імчалі на бурным прадвесні, Ты хапаў іх за белыя грывы і біў уразлёт Або слухаў спакойна пелазгаў забытыя песні І глухія - пад вечар - званочкі авечых чарод. Іліяда мая! Пасмы чорныя хмар на вяршыні. Як гекзаметр звонкі, ўдараюць аб бераг валы - Неўміручыя строфы, што морам прапахнулі сінім, І сухою травою, і ёдам, і вечным спакоем зямлі. І за вечную цвёрдасць тваю мора вечнае данню вялікай Сыпле дым скамянелы агата табе на далонь, І крывавыя слёзы забытых багоў - сердалікі, І празрыстыя слёзы самотных жанок - халцэдон. Дзе яны, што ахвяры палілі глухімі начамі, Кантрабанду насілі, багоў павяргалі у жах, Дзе яны, што ў крылатыя шлемы званілі мячамі І на ўласнай крыві узрасцілі крывавы сумах? Я не веру, што зніклі яны... Вось... выходзяць з пучыны З морам зорным на скуры і соллю ў кучме ільняной - Лістрыгоны, пяніцелі хваль, заваёўнікі чорных вяршыняў. І прыбою гекзаметр гулка ўздыхае ля ног. Іліяда мая! Вечна морам плыві да свабоды, Вечны ветразь напяўшы, кіруйся у казачны шлях Са сваім непакорным, дэльфінападобным народам, З бурным морам у жылах і сонцам у дымных вачах.

Раманс Марылi

Сонца паліць над шатамі парку, Ў вочы людзям дзідамі б'е, Людзі-кветкі нясуць на карках Пчол назойлівых - думы свае. Кветкі сінія, вогненна-чорныя, Хмель хістаецца ўгору і ўніз, Ружы алай нешта гаворыць Самаўпэўнена - тонкі нарцыс. Сярод гэтага кветніка п'янага (Мо было ўжо такое калісь?) Ты праходзіш адна ля фантана, Найпрасцейшая кветка зямлі. Нібы ціхая сумная музыка, Ты праходзіш з пакорай сваёй, Адуванчык на ярасным лузе, Кветка з жоўтаю галавой. І з фантана, раскрыліўшы крылы, Праз вясёлак халодны звон Усімі рэшткамі бронзавай сілы Лебедзь рвецца табе наўздагон. Марна рвецца, бо ў звоне і граі, У мільёнах вясёлкавых слёз Хлопчык лебедзю шыю сціскае, Як адвечны няўмольны лёс. І гляджу я змрочна на тое, Як, абернуты ў шумнай вадзе, Цень Міцкевіча нада мною Лебядзіную песню вядзе.

Дняпро i Ака. Ён i яна

Божа рэк, ажані Мой Дняпро з прыгажуняй Акой. У яго - крутаяры ў зеніт, У яе - лукавін спакой. Ён мужчына. Над ім - курганы, Змеі сонцаў - кронамі ўніз. А над ёю - пракосаў сны І дзявочых святліц агні. Ён ад страсці рве берагі, Асіянаўскі месяц над ім, І туман плыве на лугі, Быццам бітвы паўночнай дым. Трупы мокрыя чорных дубоў, Нібы яшчары ў берагах, А на дне - карагоды віроў І дрыжачых багновак жах. Месяц кроў пралівае ў яго, Кроў сцякае з ласіных губ На патопленых даўніх багоў, На бязмежную іх тугу. А над ёю жаўрук пяе, І калі смяецца зара, Кісці скрыпня над ложам яе, Як вясельныя свечы, гараць. Калі хочуць стракозы піць, Ў самы ярасны сонечны ўзлёт У гарлачыках окскіх спіць І не тае блакітны лёд. У свяцёлках яе агні Здаўна мараць аб сіле такой... Чым Дняпро табе не жаніх, Не сцяна для пакоры тваёй? Чым не муж табе, не жаніх, Не любоў для любові тваёй? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Божа рэк зямных, ажані Дняпро з прыгажуняй Акой.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Поделиться с друзьями:

Чтение онлайн

КНИГИ

АВТОРЫ

ЖАНРЫ

Деловая литература

Детективы

Детские

Документальная литература

Дом и Семья

Драматургия

Жанр не определен

Компьютеры и Интернет

Любовные романы

Научно-образовательная

Поэзия

Приключения

Проза

Прочее

Религия и эзотерика

Справочная литература

Старинная литература

Техника

Фантастика

Фольклор

Юмор

Мая Іліяда

Караткевіч Уладзімір Сямёнавіч

Шрифт: