Мая Іліяда, Караткевіч Уладзімір Сямёнавіч

Мая Іліяда

Караткевіч Уладзімір Сямёнавіч

Шрифт:

Раманс шлагбаума

Ён упаў на дарогу, Ён тросся ад болю. "Ну нашто так? Ты ж бачыш - Спакой у вачах". І шлагбаум устаў. Даволі... Даволі... Гэта будзе ніколі. Ніколі, Ніколі - Колаў стук І прысады... Гасцінец І шлях. Не гляджу наўздагон. Хай знікае Ў лагчыне... Не гляджу! Як цікава: Трава... Раса... Хай шлагбаум глядзіць Узнятай вяршыняй, Як знікаеш ты... Кропкай... Пад ценем... Прысад.

Аптымiзм

Пад плашчом, зусім ля вуснаў, залатая галава. Па вадзе ідзём дахаты, горкі дым зямлю скрабе: Наймічку таксама добра каля печкі цалаваць, Калі лёс не шле царыцы, суджанай навек табе.

Туман

Сёння ноччу туман зоры ясныя вымеў, І прачнулася раніца ў флёрах сівых: Нават мёртвыя жэрдкі здаюцца жывымі З-за жамчужных зіхоткіх гірляндаў на іх. Але ўсё ж праз туманна-дрыжачыя слёзы, Бы з карцінкі зводнай у тонкіх руках, Бачны жоўтыя павесмы ніцай бярозы І чароды на сумных асенніх лугах. А ў далёкім горадзе зараз таксама Навісае туман ад спрэчак дурных, Ад машынных выхлапаў, ад зітханняў, Ад мільёнаў учынкаў і словаў людскіх. І праз хмары не можа прабіцца ранне, І не можа сэрца глядзець на свет... Як у гэтум сляпым халодным тумане Адшукаць мне каханай зманлівы след?

Цюляня

Хвалі ідуць за градою града. Айсбергаў рэдкі паток, Сіняя, быццам індзіга, вада, Халодная, як апёк. Цюляня не хоча цвёрдай зямлі, Не хоча квяцістых палян. Ільды яму замяняюць палі, Радзіму - сівы акіян. У пырсках бясконцых сініх валоў Колам ходзіць малы - З хвалі на хвалю, на грэбень ізноў, У сяйва сонца з імглы. Акіян для малога пену пляце. Той ляціць з гмаху на гмах: Холад затоплены ў жываце, Шчасце ў дзіцячых вачах. І хочацца мне, як яму, да канца Адчуваць апёкаў нажы, У хвалях халодных даваць нырца. Жыць! Жыць! Жыць!

Каравелы

З дубовым цяжкім задам, але з крыламі, Пафарбаванымі ў блакіт і кроў, Яны трапётка мора скарадзілі, Як матылі, што трапілі ў Дняпро. Бездапаможныя, валам чужыя, Нязграбныя, яны паўзлі, плылі, У шторм кружылі, ў мёртвы штыль тужылі, Бастарды неба, пасербы зямлі. Не лепшыя за рэшата па форме, Смярчы лавілі паруснай сцяной, Хаця, па ўсім сучасным нашым формулам, Ад шэпту мусілі ісці на дно. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Наш свет таксама: шэрыя адрыны, Брандмаўэры, праварыны, муры, Залева, што клякоча злосна ў рынах, Неону бляск і чорныя двары. Чаму ж у прыцемках пахмурна-сініх, Чаму ў начах, ад ліхтароў рудых, Мы марым аб нябачаных краінах, І верым ім, і даплывём да іх? Якою воляй, яраснай і смелай, Якою сілай, грознай, бы ўраган, Абсмеяныя нашы каравелы Бяруць за грыву смерці акіян?!

Бахайская чарапаха

Янку Брылю

Я - Бахайская чарапаха. Я - на чэраве сонна ляжу. Я - каменная. Маё царства ўпала лавінаю праху Пад пятою кітайцаў, Чжурчжэняў, Кіданяў, Манголаў, Маньчжур. Я спазнала дарэмнасць І тленнасць: Дзе ляжалі дарогі ваенныя, Там сягоння На сопках сярод парудзелай травы Толькі мы засталіся, Чарапахі каменныя, І каменныя малпы, І каменныя львы. Роўна восем стагоддзяў Я ляжу сярод праху. Усурыйскія тыгры адны Да мяне падыходзяць ўначы І глядзяць залатымі вачыма На мяне, Чарапаху, Што адна умудрылася Ў вечнасць з агню уцячы. Ў навальнічныя ночы, Калі неба сякуць бліскавіцы, Мне здаецца, што зноў Забівае аратаяў гром, І грукочуць праз ноч Залатыя і пурпурныя Калясніцы, І гепарды імкнуцца, І падаюць стрэлы дажджом. Я ляжу тут, каб людзі Памяталі аб ханах пахмурых, Аб бязлітасных войнах, Што знішчылі родны мой край. Я іду - Толькі людзі сляпыя не бачаць, - Чарапаха гісторыі, Я павольна да сонца іду... Я дайду. Усё роўна дайду.

Легкаважная песенька, якую я спяваў, ідучы да каханай цераз хрыбет Мангугай

Паветра п'янае, бы Цынандалі. Крочу я проста ў дзень, І рытм па скалах чаканяць сандалі, І кунгасы спяць на вадзе. Успудзіў кайру. Яна наракае, Што іду без дарог, І языкамі капуста марская Ліжа сцежку ля самых ног. На вуснах свіст, як матыль, трапеча. Доўгі шлях. За гарой гара. І ў моры рыфаў магутныя свечы Ў сонцы раннім гараць.

V. Таўрыда

Дрэва на Чатырдагу

Васілю Быкаву

Буран над уцёсамі чорнымі На мёртвых травах іграе, А ўнізе, а ў прорве - мора... Без дна, без канца, без краю. Там жвір пад прыбоем марыць, Пчолы гудуць закахана, А тут, дзе маланкі і хмары І орды вандроўных туманаў, У пекла прысенні, пад спевы Хаўтурныя траў з вятрамі - Расце каравае дрэва, Абпаленае перунамі. Стаіць і ў цвіценне верыць - Адно супраць сцюж і абвалаў, - Смерць хаваючы ў сэрцы, Жыццё - ў каранях між скалаў.

Чатырдаг

Ўстаў Чатырдаг і ўзнёс агонь і дым, І цвердзь зямлі прагнулася пад ім, І ў чашу рынуў і каціўся год З усіх марэй патоп шалёных вод. І стала мора люстра для Яго І толькі потым для усіх багоў, Якія разам з царствамі прайшлі За час яго маўчання на зямлі. Прастол багоў? Прастол Хрыста? Алы?
– Іх не было, а ўжо снягі з Яйлы Раўлі вясной. А замаўчаць яны Ў той самы дзень, як змоўкне шар зямны. Ты сніш той дзень. Ты сам той дзень, уцёс. Ты зараз цень яго. Ты вечнасць, лёс. І ў сне чакаюць мірна духі гор: Снягі ім - коўдра, туманы - шацёр, Як сэрца падае! Нібы лязо, Мне рэжа зрок агонь халодных зор. Мой кожны крок - блюзнерства. Кожны ўздых - Замах на грозны сон ільвоў тваіх. Пан вечнасці, ты пашкадуй, малю, Імгненне цёплае, маю зямлю, Слязу любові на тваёй шчацэ, Крывінку лепшую ў тваёй руцэ, Святую іскру ў вечнасці ільдах... Глядзі, цябе пільнуе прорваў жах І ўверсе зорак лёд, як кроплі слёз, Закатаваных вечнасцю нябёс. Смерць пад нагой і смерць над галавой. Ў мігценні зор, ільдоў, парчы сівой - Нішто чакае і глядзіць на нас: Стой, веліч, і спыніся, грозны час!

Спуск з гор

Набягае на колы заснежаны шлях, Ля дарогі дубняк адубеў, Але рукі твае у маіх руках, Але ў сэрцы - гарачыя - радасць і жах, Што знайшоў, што страчу цябе. Кожны звіў дарогі ў абдымкі мне Так уладна, з пяшчотай такой Пасылае цябе. І, здаецца, канец, І здаецца, памрэш ад шчасця, бы ў сне, Калі неба кранеш рукой. Побач ты. І не дзіва, што чэзне туман, Што народжаная ўначы, З павароткаю кожнай адходзіць зіма, Пасля студзеня ўладна прыходзіць май, Гучна звонячы ў сонечны шчыт. Вырываецца сэрца з вузкіх цяснін, І раптоўны абшар, нібы ўдар. О, якое мора гарачыні Сінім сном аж да самага неба сніць У нірване любоўных мар! Што такое? Хто гімны сонцу пяе, Хто хістае ружовую даль? Мо салодкі вецер у сэрца б'е, Можа, лебедзі ўскінулі крылы свае Або проста цвіце міндаль? Або проста цвіце кізіл залаты, - Дыхні і бяссмерце прыдбай! О, якое шчасце, што побач ты! Што каханне!.. Мора!.. Водар густы!.. Май!.. Май!.. Май!..

Генуэзская крэпасць

Колькі ж вынесла ты перастрэлак такіх?.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Сіні вечар глядзеў праз імглу, Наплывалі хмары, і сонца на іх Дзіды кідала на зямлю. І яны, сіне-белыя, падалі ўніз І дымелі сярод пустаты... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Быў бліжэй за ўсіх густа-сіні мыс, А далей, за ім, быў блакітны мыс, А за ім - туманна-жамчужны мыс, А на ім - сілуэтам бязважкім - Ты. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . А на ім - пад стрэламі - Ты.

Лебедзь

Ў старажытным парку графскім, Над цяністаю затокай Лебедзь чорны ў дрэме плача Аб Аўстраліі далёкай. Тут спакой, любоў і радасць, Сонца ззяе ў добрым небе. Што ж табе ў тым дальнім краі? Што ты ўспомінў, дэман-лебедзь? Эўкаліптаў лёгкіх пер'е? Дынга? Лёт бяроз прыгожых? Стой... Якія ж там бярозкі?! Тфу ты... пане ты мой божа! Але ты, няўцешны, плачаш, Бо далёка рай твой мілы, Эўкаліпты... і асіны... І асіны на магілах.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Поделиться с друзьями:

Чтение онлайн

КНИГИ

АВТОРЫ

ЖАНРЫ

Деловая литература

Детективы

Детские

Документальная литература

Дом и Семья

Драматургия

Жанр не определен

Компьютеры и Интернет

Любовные романы

Научно-образовательная

Поэзия

Приключения

Проза

Прочее

Религия и эзотерика

Справочная литература

Старинная литература

Техника

Фантастика

Фольклор

Юмор

Мая Іліяда

Караткевіч Уладзімір Сямёнавіч

Шрифт: