Чтение онлайн

ЖАНРЫ

Польские сказки
Шрифт:

Cios byl dla niego 'smiertelny, upadl jak gromem razony i po kr'otkiej mece skonal.

Wszyscy pana zalowali i szczerze plakali, nie widzac powodu, co potrafilo go tak nagle zmieni'c. Az w rok potem, gdy plawiono czarownice, ze deszcz dlugo zatrzymaly, ona czarownica zeznala sama, jak odmienila serce rycerza na serce zajecze! – Wtedy poznali dopiero ludzie, dlaczego z tak meznego rycerza tak boja'zliwy sie zrobil; szczerzej zalowali i wiecej plakali, a na jego mogile spalili zywcem stara czarownice.

6. Trzej bracia 9

(Три брата)

Czarownica w postaci wielkiego sokola ustawnie wybijala w ko'sciele okna (колдунья в форме/виде большого сокола = превратившись в большого сокола постоянно выбивала в костёле окна; sok'ol – сокол; ustawnie – уст. постоянно; ko'sci'ol – церковь, храм; костёл). W tejze wsi samej (в той же самой деревне; wie's – деревня), gdzie stal ko'sci'ol (где стояла церковь), bylo trzech braci (было три брата), kt'orzy sie uwzieli (которые твёрдо решили; uwzia'c sie – решить настоять на своём; твёрдо решить), by zabi'c szkodnego sokola (убить шкодливого сокола; by – чтобы). Ale na pr'ozno dwaj starsi ze strzelbami czatowali (но тщетно двое старших с ружьями /его/ подстерегали); ile razy ptak nadlatywal (сколько раз птица прилетала), sen kleil im powieki i budzili sie dopiero brzekiem szyb potluczonych z domu bozego (у них слипались веки = глаза и они просыпались только звяканьем = из-за звяканья разбитых стёкол из дома божьего; klei'c – клеить; sen klei oczy komu's – у кого-л. слипаются глаза; potluc – разбить; szyba – оконное стекло).

9

Brat.

Poszedl i najmlodszy na czaty (пошёл и самый младший на дозор; p'oj's'c – пойти; czaty – мн. подкарауливание, слежка; дозор); lecz zeby nie zasnal (но чтобы не заснул = не заснуть; zasna'c – заснуть), pod broda polozyl sobie cierni (положил себе под подбородок колючек = колючки; broda – борода; подбородок; cier'n – шип, колючка), by jak glowe pochyli (чтобы, если он голову наклонит), snem zmorzony (одолённый сном; sen – сон; zmorzy'c – одолеть: sen zmorzyl – сон одолел), z ukluciem sie ocknal (с уколом = от укола очнулся).

Czarownica w postaci wielkiego sokola ustawnie wybijala w ko'sciele okna. W tejze wsi samej, gdzie stal ko'sci'ol, bylo trzech braci, kt'orzy sie uwzieli, by zabi'c szkodnego sokola. Ale na pr'ozno dwaj starsi ze strzelbami czatowali; ile razy ptak nadlatywal, sen kleil im powieki i budzili sie dopiero brzekiem szyb potluczonych z domu bozego.

Poszedl i najmlodszy na czaty; lecz zeby nie zasnal, pod broda polozyl sobie cierni, by jak glowe pochyli, snem zmorzony, z ukluciem sie ocknal.

Juz miesiac zeszedl (уже месяц сошёл = вышел; miesiac – уст. месяц /луна/; zej's'c – сойти), rozwidnil wiecz'or (осветил вечер), slyszy szum wielki (слышит он шум большой = громкий). Czarownica go dojrzala i spu'scila na'n drzymote (колдунья его увидела и наслала на него дремоту; spu'sci'c – спустить; ниспослать, наслать; na'n – на него; drzymota – диал. дремота). Skleily sie powieki (слепились веки), ale zaledwo glowa spadla mu na ramie (но, едва голова упала ему на плечо; zaledwo = zaledwie; spa's'c – упасть; mu – ему), az do krwi cierniem ukluty rozbudzil sie zaraz (как до крови шипом уколотый, он проснулся тотчас; az – аж; так, что даже; krew – кровь). Widzi (видит), ze sok'ol juz blisko ko'sciola (что сокол уже возле костёла), porywa strzelbe (хватает ружьё), mierzy (целиться), a z odglosem wystrzalu upada pod wielki kamie'n sok'ol ze zgruchotanym skrzydlem = и с эхом выстрела падает под большой камень сокол с раздробленным крылом; odglos – отзвук, отголосок, эхо; zgruchota'c – сокрушить, раздробить). Przybiega w to miejsce i dostrzega (прибегает в то место и видит; przybiec – прибежать; dostrzec – заметить, увидеть), ze pod tym kamieniem roztwarla sie niezmierzona przepa's'c (что под этим камнем растворилась необъятная бездна; roztworzy'c sie – раствориться; niezmierzony – неизмеримый, необъятный; przepa's'c – пропасть, бездна). Daje zna'c braciom (даёт знать братьям), ci przynie'sli sznur dlugi i luczywa dosy'c (те принесли длинную верёвку и достаточно лучины); uwiazali go i z zapalonymi drzazgami spu'scili na dno (привязали его и с зажжёнными щепками опустили на дно). Ciemno bylo z poczatku (темно было сначала), a smolne luczywo o'swiecalo tylko 'sciany wilgotne i brudne (а смолистая лучина освещала только стены, влажные и грязные). Az nagle ukazala sie piekna kraina (аж = как вдруг появилась прекрасная страна); kwitly tam kwiaty ciagle bez zmiany i zawsze zielone drzewa (цвели там цветы постоянно без изменения = неизменно и всегда зелёные деревья; kwitna'c – цвести).

Juz miesiac zeszedl, rozwidnil wiecz'or, slyszy szum wielki. Czarownica go dojrzala i spu'scila na'n drzymote. Skleily sie powieki, ale zaledwo glowa spadla mu na ramie, az do krwi cierniem ukluty rozbudzil sie zaraz. Widzi, ze sok'ol juz blisko ko'sciola, porywa strzelbe, mierzy, a z odglosem wystrzalu upada pod wielki kamie'n sok'ol ze zgruchotanym skrzydlem. Przybiega w to miejsce i dostrzega, ze pod tym kamieniem roztwarla sie niezmierzona przepa's'c. Daje zna'c braciom, ci przynie'sli’ sznur dlugi i luczywa dosy'c; uwiazali go i z zapalonymi drzazgami spu'scili na dno. Ciemno bylo z poczatku, a smolne luczywo o'swiecalo tylko 'sciany wilgotne i brudne. Az nagle ukazala sie piekna kraina; kwitly tam kwiaty ciagle bez zmiany i zawsze zielone drzewa.

W'sr'od tej krainy stal wielki zamek (посреди этой страны стоял большой замок; w'sr'od – среди, посреди), caly z muru i kamieni (весь из камней = из камня; mur – кладка; kamie'n – камень); zelazna brama stala otworem (ворота стояли открытыми: «открыто»; otw'or – отверстие; otworem – открыто). 'Smialy mlodzieniec na zamek wchodzi (смелый юноша входит на = в замок; mlodzieniec – молодой человек, юноша), a pierwsza izba miedziana (первая комната медная; izba – помещение, комната). W niej siedzi panna (в ней сидит барышня), zloty wlos czesze (золотой волос = золотые волосы расчёсывает; czesa'c – чесать, расчёсывать), co wlos upadnie (каждый раз, когда волосок упадёт; co – каждый раз, когда), zabrzeczy (зазвенит; zabrzecze'c – забренчать, зазвенеть). Widzi, ze gladka (видит, что пригожая; gladki – гладкий; уст. диал. пригожий), bialego ciala (белого тела), oczu sokolich (глаз сокольих), zlotego wlosa (волос золотых); rozmilowany kleka i prosi (влюблённый, становится на колени и просит = спрашивает; rozmilowa'c sie – сильно полюбить, пристраститься; уст. страстно полюбить; prosi'c – просить; kleka'c – становиться на колени), czy go nie przyjmie za meza (не примет ли она его в мужья; za – в /при указании на должность, функцию, роль; также перев. беспредложной конструкцией/). Piekna dziewczyna oddaje reke (прекрасная девушка отдаёт руку), ale zarazem ostrzega (но вместе с тем предостерегает; zarazem – вместе с тем; ostrzega'c – остерегать, предостерегать), ze nie wpierw wynij's'c moze na ziemie (что она не прежде может выйти на землю; wynij's'c – уст. выйти), dop'oki matke jej, czarownice, nie zabije (пока он мать её, колдунью, не убьёт). Lecz niczym wiecej zabi'c nie zdola (но ничем больше убить не сможет; zdola'c – суметь, смочь), jak tylko mieczem (как только мечом), co wisial w zamku (что висел в замке; wisie'c – висеть); a miecz tak ciezki (а меч так тяжёл), ze go nie d'zwignie (что он его не поднимет; d'zwigna'c – поднять /с трудом/)!

W'sr'od tej krainy stal wielki zamek, caly z muru i kamieni; zelazna brama stala otworem. 'Smialy mlodzieniec na zamek wchodzi, a pierwsza izba miedziana. W niej siedzi panna, zloty wlos czesze, co wlos upadnie, zabrzeczy. Widzi, ze gladka, bialego ciala, oczu sokolich, zlotego wlosa; rozmilowany kleka i prosi, czy go nie przyjmie za meza. Piekna dziewczyna oddaje reke, ale zarazem ostrzega, ze nie wpierw wynij's'c moze na ziemie, dop'oki matke jej, czarownice, nie zabije. Lecz niczym wiecej zabi'c nie zdola, jak tylko mieczem, co wisial w zamku; a miecz tak ciezki, ze go nie d'zwignie!

I poszedl dalej он пошёл дальше). W srebrnej komnacie (в серебряном покое; komnata – покой), siedziala siostra rodzona (сидела родная сестра; siedzie'c – сидеть), srebrny wlos czesze (серебряные волосы расчёсывает), co wlos upadnie (каждый раз, когда волосок упадёт), to brzeczy jakoby struna (то звенит что струна). Ta miecz podala (та меч подала), ale nie d'zwignal (но он не поднял), na pr'ozno wytezal sily (напрасно напрягал силы), az trzecia siostra dala mu kropli (пока третья сестра не дала ему капли; az – пока не), co mocniejszym czleka robia (что делают человека сильнее; czlek – книжн. человек). Wypil jedne (выпил одно = одну), lecz nie d'zwignal (но не поднял); wypil druga (выпил вторую), podni'osl troche (поднял немного; podnie's'c – поднять); za trzecia dopiero kropla zaczal ciezkim mieczem wlada'c (за = после третьей только капли начал тяжёлым мечом владеть).

I poszedl dalej. W srebrnej komnacie, siedziala siostra rodzona, srebrny wlos czesze, co wlos upadnie, to brzeczy jakoby struna. Ta miecz podala, ale nie d'zwignal, na pr'ozno wytezal sily, az trzecia siostra dala mu kropli, co mocniejszym czleka robia. Wypil jedne, lecz nie d'zwignal; wypil druga, podni'osl troche; za trzecia dopiero kropla zaczal ciezkim mieczem wlada'c.

Wtedy, utajony w zamku (тогда, затаённый = затаившись в замке; utai'c sie – затаиться), czekal matki-czarownicy (ждал матери-колдуньи); ciemnym zmrokiem nadlatuje (тёмными сумерками = в тёмных сумерках она прилетает; zmrok – сумерки), na jabloni duzej siada (садится на большую яблоню; siada'c na czym's – садиться на что-л.), poskubala zlotych jablek i upadla pod jablonia (пощипала золотых яблок и упала под яблоней; jablko – яблоко). Wnet przybrala posta'c czleka i z sokola jest niewiasta (сразу приняла вид человека и из сокола есть = стала женщиной; posta'c – форма, вид; niewiasta – женщина). Czekal na to mlody junak (ждал этого молодой смельчак; czeka'c na co's – ждать что-л., чего-л.; junak – молодец, удалец, смельчак), machnal silnie ostrym mieczem (махнул сильно острым мечом), spadla glowa (упала голова), krew trysnela (кровь брызнула; trysna'c – забить струёй; хлестнуть; брызнуть).

Wtedy, utajony w zamku, czekal matki-czarownicy; ciemnym zmrokiem nadlatuje, na jabloni duzej siada, poskubala zlotych jablek i upadla pod jablonia. Wnet przybrala posta'c czleka i z sokola jest niewiasta. Czekal na to mlody junak, machnal silnie ostrym mieczem, spadla glowa, krew trysnela.

Wonczas wolny od obawy (тогда, свободный от опасения = от опасений; obawa – опасение), skarby w skrzynie upakowal (сокровища в сундук уложил), kt'ore bracia wyciagneli (который братья вытащили; wyciagna'c – вытянуть, вытащить). Za skarbami trzy dziewice wydostaly sie na ziemie (за сокровищами три девицы выбрались на землю). Wszystko wybral (всё взял; wybra'c – выбрать, вынуть, взять), sam sie zostal (остался один), braciom przeciez nie ufajac (братьям всё же не доверяя), do sznura kamie'n uwiazal (к верёвке камень привязал; do – к), poczal glo'sno wola'c na nich (начал громко кричать на них = им), by i jego wydobyli (чтобы они и его достали; wydosta'c – вынуть, извлечь; достать). Z poczatku ciagna'c poczeli (сначала они начали тянуть; pocza'c = книжн. начать), zaledwie w polowie drogi pu'scili nagle (едва на полпути отпустили вдруг; droga – дорога, путь; w polowie drogi – на полпути; pu'sci'c – пустить, отпустить), a kamie'n twardy w drobne rozlecial sie kawalki (а твёрдый камень разлетелся/рассыпался в = на мелкие кусочки; rozlecie'c sie).

Поделиться с друзьями: