Польские сказки
Шрифт:
W jednej wsi mieszkalo dw'och braci rodzonych, jeden byl bogaty, drugi ubogi. Bogaty bylby moze czasem ugeszczalx do ubogiego, gdyby mu zona zlo'sliwa nie byla przeszkadzala. I dlatego siedem lat mijalo, jak pierwszy u drugiego noga nie postal. Jednego razu pojechal ubogi laczka po drzewo do lasu; zona dala mu p'ol bochenka chleba i p'ol gom'olki sera na droge; dla biednych dzieci ledwo gar's'c maki zostalo. Gdy juz drewka na taczke nalozyl i przywiazal, usiadl sobie, chcac sie posili'c owym chlebem i serem. Ledwie je's'c zaczal, a tu nadszedl ku niemu niewielki chlopek w czarnej sukmanie i rzekl do niego:
– Niech B'og blogoslawi na sp'ol (да благословит Бог пополам; niech – пусть, да; na sp'ol = na p'ol – пополам)!
Ubogi odpowiedzial (бедный ответил):
– Prosze z soba (прошу с собой = прошу сесть).
I natychmiast rozdzieliwszy chleb i ser na poly (и немедленно разделив хлеб и сыр наполовину; na poly – наполовину), dal jedna polowe nieznajomemu (дал одну половину незнакомцу); ten jadl z apetytem i zjadlszy rzekl (тот ел с аппетитом и, съев, сказал; je's'c – есть; zje's'c – съесть):
– Niech B'og blogoslawi na sp'ol!
Ubogi odpowiedzial:
– Prosze z soba.
I natychmiast rozdzieliwszy chleb i ser na poly, dal jedna polowe nieznajomemu; ten jadl z apetytem i zjadlszy rzekl:
– Za to (за то), co's mnie posilil (что ты меня подкрепил; co – что; jeste's – ты есть), mozesz sobie trzy rzeczy u mnie wyprosi'c (можешь себе три вещи у меня выпросить); co chcesz (что хочешь), to ci sie stanie (то тебе сделается; ci – тебе; sta'c sie – стать; сделаться); tylko najlepszego nie zapomnij (только не забудь самое лучшее; nie zapomnie'c czego's – не забыть что-л.).
Ubogi odpowiedzial (бедный ответил):
– Za to, co's mnie posilil, mozesz sobie trzy rzeczy u mnie wyprosi'c; co chcesz, to ci sie stanie; tylko najlepszego nie zapomnij.
Ubogi odpowiedzial:
– Kiedy'c tak ma by'c (если так должно быть; kiedy'c = kiedy – прост. если; mie'c – в соч. с неопр. формой глагола означает долженствование), to powiem zyczenia moje (то я скажу мои пожелания). Oto mam sasiade zwadliwa (вот я имею = у меня есть соседка сварливая; sasiada = sasiadka); ta, co moze (та, что может), na zlo's'c mi robi (делает мне назло; zlo's'c – злоба, злость; na zlo's'c – назло); ledwo sie dzieci moje na dw'or pokaza (едва дети мои на двор = во дворе покажутся), zaraz je klnie (сразу их = на них ругается; je – их; kla'c – ругаться), goni i bije (гонит и бьёт); rad bym tedy najprz'od (я бы тогда сначала охотно /сделал так/; rad – охотно), zeby ze mna w zgodzie zyla (чтобы она со мной в согласии жила; zgoda – согласие;zy'c w zgodzie – жить в согласии).
– Bedzie to (будет это = так и будет) – rzekl maly chlopek (сказал маленький мужичок) – sasiada twoja dzi's jeszcze do ciebie przyjdzie w go'scine (соседка твоя ещё сегодня придёт к тебе в гости; go'scina – пребывание в гостях; i's'c w go'scine do kogo's – идти в гости к кому-л.).
– Kiedy'c tak ma by'c, to powiem zyczenia moje. Oto mam sa-siade zwadliwa; ta, co moze, na zlo's'c mi robi; ledwo sie dzieci moje na dw'or pokaza, zaraz je klnie, goni i bije; rad bym tedy najprz'od, zeby ze mna w zgodzie zyla.
– Bedzie to – rzekl maly chlopek – sasiada twoja dzi's jeszcze do ciebie przyjdzie w go'scine.
– Po drugie (во-вторых) – rzekl ubogi (сказал бедный) – mam brata (у меня есть брат), kt'ory juz siedem lat u mnie nie byl (который уже семь лет у меня не был); rad bym (я бы охотно = я бы хотел), zeby sie ze mna pogodzil (чтобы он со мной помирился).
– Stanie sie tak (станет = будет так), jak sobie zyczysz (как тебе угодно; zyczy'c – желать; kto's zyczy sobie czego's – кому-л. угодно что-л.) – rzekl zn'ow chlopek maly (сказал снова маленький мужичок) – brat tw'oj dzi's wiecz'or u ciebie bedzie (брат твой сегодня вечером у тебя будет; dzi's wiecz'or – сегодня вечером). C'oz chcesz mie'c na trzecie (что же ты хочешь на третье = в качестве третьего)?
– Po drugie – rzekl ubogi – mam brata, kt'ory juz siedem lat u mnie nie byl; rad bym, zeby sie ze mna pogodzil.
– Stanie sie tak, jak sobie zyczysz – rzekl zn'ow chlopek maly – brat tw'oj dzi's wiecz'or u ciebie bedzie. C'oz chcesz mie'c na trzecie?
– Ha! przed kilku latu mialem (несколько лет назад у меня было; przed – тому назад), ile mi bylo potrzeba (сколько мне было нужно), teraz na g'orze mam skrzynie sroga (теперь наверху у меня сундук огромный; g'ora – верх; na g'orze – наверху; srogi – сильный, крепкий; зд. огромный), ale pusta (но пустой); przedtem w niej pelno bywalo zboza (раньше в нём полно было зерна), dzi's (сегодня), gdyby mozna (если бы /было/ можно), rad bym (я бы хотел), zeby bylo w niej pelno dukat'ow (чтобы было в ней полно дукатов).
– I to mie'c bedziesz wprz'od (и это у тебя будет прежде), ni'zli do domu wr'ocisz (чем вернёшься домой; ni'zli = уст. чем; do domu – домой).
– Ha! przed kilku latu mialem, ile mi bylo potrzeba, teraz na g'orze mam skrzynie sroga, ale pusta; przedtem w niej pelno bywalo zboza, dzi's, gdyby mozna, rad bym, zeby bylo w niej pelno dukat'ow.
– I to mie'c bedziesz wprz'od, ni'zli do domu wr'ocisz.
To rzeklszy chlopek w czarnej sukni zniknal (сказав это, мужичок в чёрной сергмяге исчез). Ubogi przyjechal przed sw'oj domek (убогий приехал к своему домику; przed – к). Zona wyszla do niego (жена вышла к нему; do – к), chcac mu pom'oc drzewo z taczki znosi'c (желая ему помочь дерево с тачки сносить). Maz m'owi do niej (муж говорит ей; m'owi'c do kogo's, czego's – говорить кому-л., чему-л.):
– Pewnie sie chce dzieciom i tobie je's'c (наверняка тебе и детям хочется есть), a i ja zjadlbym co (и я съел бы что/-нибудь/), wle'z no na g'ore (влезь-ка ты наверх; no – ка /в соч. с повел. накл./), we'z ze skrzyni gar's'c dukat'ow (возьми из сундука горсть дукатов; wzia'c – взять), zmie'n w karczmie (разменяй /их/ в трактире), nakup chleba, bulek (накупи хлеба, булок; bulka), miesa i dobrego trunku (мяса и хорошего напитка; trunek – напиток /спиртной/), a przygotuj wieczerze (а = и приготовь ужин; wieczerza – книжн. ужин).
To rzeklszy chlopek w czarnej sukni zniknal. Ubogi przyjechal przed sw'oj domek. Zona wyszla do niego, chcac mu pom'oc drzewo z taczki znosi'c. Maz m'owi do niej:
– Pewnie sie chce dzieciom i tobie je's'c, a i ja zjadlbym co, wle'z no na g'ore, we'z ze skrzyni gar's'c dukat'ow, zmie'n w karczmie, nakup chleba, bulek, miesa i dobrego trunku, a przygotuj wieczerze.
Zona stoi jak wryta i nie wie (жена стоит как вкопанная и не знает; stanal jak wryty – остановился как вкопанный), co na to odpowiedzie'c (что на это ответить); maz m'owi (муж говорит):
– Uczy'n, jako powiadam (сделай, как я говорю; jako = jak; uczyni'c – сделать, совершить). Ona za's na to (а она на это; za's – же, а):
– Ale czy's glupi (но ты что, глупый: «ты глупый ли», czy – ли; jeste's – ты есть), i skadze by sie tam dukaty wziely (и откуда же бы там дукаты взялись)? a dy'c tam ani zlamanego grosza nie masz (у тебя ведь там даже ломаного гроша нет; dy'c – диал. ведь; ani – даже)!