Польские сказки
Шрифт:
I w tej chwili znale'zli sie wszyscy za stolem w tej samej izbie (и в этот момент: «в этом моменте» все оказались за столом в той же комнате), w kt'orej Gawel juz raz bywal (в которой Гавел уже однажды бывал), gdy od rodzic'ow wyszedl (когда от родителей ушёл)… Nie tylko odpocza'c (не только отдохнуть), zje's'c i napi'c sie potrzebowal (съесть = поесть и попить ему нужно было), a towarzysz'ow nakarmi'c (и товарищей накормить), ale i o tym pomy'sle'c (но и о том подумать), co dalej robi'c (что дальше делать). Do kr'olowej, kt'ora go tak niegodziwie zdradzila (к королеве, которая его так подло предала), powraca'c nie bardzo chcial (возвращаться он не очень хотел; powraca'c do kogo's – возвращаться к кому-л.), chociaz ja kochal (хотя её любил). Wszelako pieknego kr'olestwa zal mu bylo (всё же прекрасного королевства жаль ему было), a nade wszystko ubogich zebrak'ow (а больше всего бедных нищих), kalek i wszystkich biedak'ow (калек и всех бедняг), kt'orym m'ogl by'c pomoca i opieka (которым он мог быть помощью и опекой).
Poniewaz go tam na wiezy o suchym chlebie i wodzie trzymano, kr'ol Gawel glodny byl i zmizerowany, wiec potarl pier'scie'n zadajac gospody dla siebie, psa i kota…
I w tej chwili znale'zli sie wszyscy za stolem w tej samej izbie, w kt'orej Gawel juz raz bywal, gdy od rodzic'ow wyszedl… Nie tylko odpocza'c, zje's'c i napi'c sie potrzebowal, a towarzysz'ow nakarmi'c, ale i o tym pomy'sle'c, co dalej robi'c. Do kr'olowej, kt'ora go tak niegodziwie zdradzila, powraca'c nie bardzo chcial, chociaz ja kochal. Wszelako pieknego kr'olestwa zal mu bylo, a nade wszystko ubogich zebrak'ow, kalek i wszystkich biedak'ow, kt'orym m'ogl by'c pomoca i opieka.
Wyspawszy sie i najadlszy (выспавшись и наевшись), nimby co's postanowil Gawel (прежде чем что-нибудь решить: «прежде чем бы что-нибудь решил Гавел»; nim – прежде чем, by – бы), zazadal on sobie przej's'c sie troche miedzy zielono'scia i drzewami (потребовал он себе немного пройтись = прогулку между зеленью и деревьями), kt'orych nie widzial dawno (которых не видел давно) – zn'ow wiec na te sama wybral sie droge co w pierwszej podr'ozy i trafil do tej samej wioski (итак, он снова на ту же собрался дорогу = на той же оказался дороге что в первом путешествии и попал в ту же деревню; wybra'c sie – собраться куда-л.).
Dziwna rzecz (странное дело), tak jak pierwszym razem (так, как в первый раз: «первым разом»), znalazl sie tlum ogromny w rynku (/там/ оказалась толпа огромная на рыночной площади), przestraszony i lamentujacy (испуганная и причитающая).
– Poczciwi ludzie (люди добрые), co sie tu u was znowu dzieje (что тут у вас снова происходит)? – zapytal (спросил). – Biede jaka's widze (беда какая-то вижу), macie (у вас: «имеете»).
Wyspawszy sie i najadlszy, nimby co's postanowil Gawel, zazadal on sobie przej's'c sie troche miedzy zielono'scia i drzewami, kt'orych nie widzial dawno – zn'ow wiec na te sama wybral sie droge co w pierwszej podr'ozy i trafil do tej samej wioski.
Dziwna rzecz, tak jak pierwszym razem, znalazl sie tlum ogromny w rynku, przestraszony i lamentujacy
– Poczciwi ludzie, co sie tu u was znowu dzieje? – zapytal. – Biede jaka's widze, macie.
– Och (ох)! Bieda, bieda! – odpowiedzial mu w'ojt (ответил ему войт; войт – чиновник локальной администрации). – A juz nas teraz nikt ratowa'c z niej nie przyjdzie (а уже никто нас спасать от неё не придёт; ratowa'c z czego's – спасти от чего-л.). Kr'olowa i kr'olestwo padnie ofiara (королева и королевство падут /её/ жертвами: «жертвой»). Nie wiadomo (неизвестно), co sie z kr'olem Gawlem stalo (что с королём Гавлом случилось), kt'ory panem byl rozumnym i silnym (который господином был разумным и сильным). Teraz, gdy go nie ma (теперь, когда его нет), niepoczciwy Bimbas dowiedzial sie o tym (нечестный = коварный Бимбас узнал об этом; poczciwy – добрый, добродушный; уст. честный, порядочный; niepoczciwy – нечестный, непорядочный), ciagnie na stolice i zawojuje nas (идёт на столицу и завоюет нас), a zawojowawszy kaze swoim jezykiem gada'c (а завоевав, прикажет своим языком = на своём языке говорить; m'owi'c jakim's jezykiem – говорить на каком-л. языке), do swoich modli'c sie bog'ow i zazada (своим молиться богам и потребует; modli'c sie do kogo's – молиться кому-л.), aby'smy wszyscy sk'ore z siebie pozdzierali a powkladali te (чтобы мы все с себя кожу содрали и надели ту), kt'ora on nam narzuci (которую он нам навяжет). A to jest najstraszniejsza rzecz (а это самое страшное: «самая страшная вещь»; rzecz – вещь; дело), jaka nar'od biedny spotka'c moze (которая может постигнуть бедный народ; spotka'c – постигнуть).
– Och! Bieda, bieda! – odpowiedzial mu w'ojt. – A juz nas teraz nikt ratowa'c z niej nie przyjdzie. Kr'olowa i kr'olestwo padnie ofiara. Nie wiadomo, co sie z kr'olem Gawlem stalo, kt'ory panem byl rozumnym i silnym. Teraz, gdy go nie ma, niepoczciwy Bimbas dowiedzial sie o tym, ciagnie na stolice i zawojuje nas, a zawojowawszy kaze swoim jezykiem gada'c, do swoich modli'c sie bog'ow i zazada, aby'smy wszyscy sk'ore z siebie pozdzierali a powkladali te, kt'ora on nam narzuci. A to jest najstraszniejsza rzecz, jaka nar'od biedny spotka'c moze.
Gawel sluchal i dumal (Гавел стоял и размышлял; duma'c – книжн. размышлять). Do kr'olowej zal mial wielki (на королеву он был в большой обиде; mie'c zal do kogo's – быть в обиде на кого-л.), to prawda (это правда), ale czyz za to kr'olestwo jego pokutowa'c mialo (но разве за это должно было расплачиваться королевство)?
Potarl wiec pier'scie'n zadajac sto tysiecy wojska i trzech wojewod'ow (поэтому потёр он кольцо, требуя сто тысяч войска и троих воевод). W mgnieniu oka wojewodowie nadbiegli (в одно мгновение воеводы подоспели; nadbiec – подбежать; подоспеть), wojsko stanelo (войско встало /перед ним/). Gawel na koniu siedzial i ciagnal pod stolice na odsiecz (Гавел на коне сидел и шёл под = к столице на подмогу)! …
Gawel sluchal i dumal. Do kr'olowej zal mial wielki, to prawda, ale czyz za to kr'olestwo jego pokutowa'c mialo?
Potarl wiec pier'scie'n zadajac sto tysiecy wojska i trzech wojewod'ow. W mgnieniu oka wojewodowie nadbiegli, wojsko stanelo. Gawel na koniu siedzial i ciagnal pod stolice na odsiecz! …
Gdy sie tu wojsko jego pokazalo (когда его войско тут показалось), a Bimbas je zobaczyl (а Бимбас его увидел), nie czekajac bitwy poczal ucieka'c (не дожидаясь битвы, начал убегать; czeka'c – ждать, ожидать, дожидаться)… Bito wiec ich w pogoni na kapuste siekac (так что били их в погоне, изрубая в капусту; pogo'n – погоня; sieka'c na kapuste —изрубать в капусту), a sam niepoczciwy Bimbas padl na placu (а сам бесчестный Бибмас пал на поле /брани/; plac – площадь; plac bitwy – поле битвы, поле брани).
Kr'olowa z zamku patrzyla i mdlala ze strachu (королева из замка смотрела и млела со страху; mdle'c – терять сознание; млеть). Wprawdzie nieprzyjaciel zostal odparty (хотя врагу и был дан отпор; odeprze'c kogo's, co's – отбить кого-л., что-л., дать отпор кому-л.), ale Gawel, maz jej (но Гавел, муж её), bedzie chcial sie na niej pom'sci'c za zdrade (будет хотеть ей отомстить за предательство; pom'sci'c na kim's – отомстить кому-л.)… Przeblaga'c go nie widziala sposobu (вымолить у него прощения ей казалось невозможным: «не видела способа»; przeblaga'c kogo's – выпросить/вымолить прощение у кого-л.)… Zwycieski pan wchodzil juz do swej stolicy (победоносный господин входил уже в свою столицу).
Gdy sie tu wojsko jego pokazalo, a Bimbas je zobaczyl, nie czekajac bitwy poczal ucieka'c… Bito wiec ich w pogoni na kapuste siekac, a sam niepoczciwy Bimbas padl na placu.
Kr'olowa z zamku patrzyla i mdlala ze strachu. Wprawdzie nieprzyjaciel zostal odparty, ale Gawel, maz jej, bedzie chcial sie na niej pom'sci'c za zdrade… Przeblaga'c go nie widziala sposobu… Zwycieski pan wchodzil juz do swej stolicy.
Marmuszka zamknela sie w izbie i padlszy na ziemie (Мармушка заперлась в комнате и, упав на землю), losu strasznego (судьбы страшной), jaki ja spotka'c mial (которая должна была её постигнуть), czekala (ждала), bedac pewna (будучи уверена), ze kr'ol ja teraz na te sama pusta wyspe ze'sle (что король её теперь на тот же пустынный остров сошлёт), aby tam w wiezy siedziala (чтобы она там в башне сидела). Ale Gawel nadto poczciw i dobry byl (но Гавел слишком порядочным и добрым был), azeby sie mial m'sci'c srogo (чтобы мстить жестоко; srogo – свирепо, жестоко, сурово)… Otworzono wrota (открыли ворота), panowie i starszyzna plackiem padla pod nogi panu (господа и начальство распластались у его ног; plackiem – плашмя; pa's'c plackiem – упасть ничком; распластаться; starszyzna – начальство), udajac niezmierna rado's'c z jego powrotu (изображая безмерную радость от его возвращения; z – от /об эмоц. сост./).
Gawel nic nie m'owiac wprost do zony prowadzi'c sie kazal (Гавел, ничего не говоря, прямо к жене вести себя приказал). Stanal we drzwiach (встал в дверях).
Marmuszka zamknela sie w izbie i padlszy na ziemie, losu strasznego, jaki j a spotka'c mial, czekala, bedac pewna, ze kr'oljateraz na te sama pusta wyspe ze'sle, aby tam w wiezy siedziala. Ale Gawel nadto poczciw i dobry byl, azeby sie mial m'sci'c srogo… Otworzono wrota, panowie i starszyzna plackiem padla pod nogi panu, udajac niezmierna rado's'c z jego powrotu.
Gawel nic nie m'owiac wprost do zony prowadzi'c sie kazal. Stanal we drzwiach.