Чтение онлайн

ЖАНРЫ

Польские сказки
Шрифт:

Zaczeli wiec panowie owi podrwiwa'c z kr'ola i nawet o'smielili sie przed kr'olowa przebakiwa'c, ze kr'ol to byl osobliwy jaki's i musial chyba sam by'c lichej kondycji, kiedy sie tak kochal w pospolitym gminie. Ubodlo to kr'olowa, kt'ora cho'c meza dosy'c kochala, dumna byla z tego, iz pochodzila z wielkiego rodu Gwo'zdzik'ow i Cwieczk'ow. Zaczela wiec wypytywa'c meza o jego r'od i genealogie. Gawel 'smiejac sie zbyl ni tym, ni owym, czym wielka wzbudzil w niej ciekawo's'c.

Zaczela mu sie wiec bardzo przymila'c kr'olowa (поэтому стала перед ним очень = сильно заискивать королева; przymila'c sie komu's – стараться понравиться кому-л.; заискивать перед кем-л.), udawa'c dla niego nadzwyczaj na milo's'c i zarecza'c mu (изображать для него = к нему необычайную любовь и заверять; udawa'c – притворяться, изображать; zarecza'c – ручаться; заверять, клясться), ze cho'cby prostym czlowiekiem byl (что хоть бы = если бы даже простым человеком был), ona r'ownie kochalaby go zawsze i wdzieczna mu byla za ocalenie kr'olestwa (она так же любила бы его всегда и была бы ему благодарна за спасение королевства; r'ownie – так же, одинаково, столь же; ocali'c – спасти). Z wolna tez coraz natarczywiej dowiadujac sie i badajac go kr'olowa Marmuszka jednego wieczora (постепенно всё настойчивей узнавая и изучая его, королева Мармушка однажды вечером: «одного вечера»; wolny – медленный; z wolna – постепенно), gdy sami byli i siedzieli w ogrodzie sluchajac slowik'ow (когда они были одни и сидели в саду, слушая /пение/ соловьёв; slucha'c kogo's, czego's – слушать кого-л., чего-л.), zaczela go usilnie prosi'c i zaklina'c (начала его усиленно просить и умолять; zaklina'c – заклинать; умолять), aby jej historie swoja od dzieci'nstwa poczynajac opowiedzial (чтобы ей историю свою начиная с детства рассказал). Gawel dobroduszny wyznal jej wszystko (Гавел, добродушный, признался ей во всём; wyzna'c komu's co's – признаться кому-л. в чём-л.), a naprz'od (а сначала), ze prostym chlopskim synem byl i jakim sposobem do tego cudownego pier'scienia doszedl (что простым крестьянским сыном был и каким образом = как это чудесное кольцо достал: «этого чудесного кольца добился»). Nie kryl sie nawet z tym (не скрывал даже того; kry'c sie z czym's – скрывать что-л.), gdzie ten sw'oj skarb nosil i jak go potrzeba bylo uzywa'c (где это своё сокровище носил и как им нужно было пользоваться; potrzeba – необходимость; уст. нужно; skarb – сокровище, uzywa'c co's – употреблять что-л., использовать что-л., пользоваться чем-л.).

Zaczela mu sie wiec bardzo przymila'c kr'olowa, udawa'c dla niego nadzwyczaj na milo's'c i zarecza'c mu, ze cho'cby prostym czlowiekiem byl, ona r'ownie kochalaby go zawsze i wdzieczna mu byla za ocalenie kr'olestwa. Z wolna tez coraz natarczywiej dowiadujac sie i badajac go kr'olowa Marmuszka jednego wieczora, gdy sami byli i siedzieli w ogrodzie sluchajac slowik'ow, zaczela go usilnie prosi'c i zaklina'c, aby jej historie swoja od dzieci'nstwa poczynajac opowiedzial. Gawel dobroduszny wyznal jej wszystko, a naprz'od, ze prostym chlopskim synem byl i jakim sposobem do tego cudownego pier'scienia doszedl. Nie kryl sie nawet z tym, gdzie ten sw'oj skarb nosil i jak go potrzeba bylo uzywa'c.

Kr'olowa Marmuszka dowiedziawszy sie o tym (королева Мармушка, узнав о том), ze za'slubila chlopa (что вышла замуж за крестьянина; 'slub – брак, za'slubi'c kogo's – вступить в брак, жениться на ком-л., выйти замуж за кого-л.), nie dala tego zna'c po sobie (не показала виду; nie da'c zna'c po sobie – не показать виду), ale niezmiernie sie zgryzla (но начала /этим/ безмерно терзаться: «стерзалась»; gry'z'c sie – терзаться), postanawiajac zgubi'c go i od niego sie uwolni'c (решив его погубить и освободиться от него; postanawia'c – решать).

Jednego tedy razu (тогда однажды), gdy Gawel mocno zasnal (когда Гавел крепко заснул), wcale sie nie obawiajac niczego (совершенно не опасаясь ничего), zakradla sie kr'olowa i pier'scie'n mu zrecznie z zanadrza dobywszy (прокралась /к нему/ королева и кольцо ловко у него из-за пазухи вынув; w zanadrzu – за пазухой), na sw'oj palec wlozyla (на свой палец /его/ надела), zadajac od niego (требуя у него), aby Gawel natychmiast przeniesiony zostal do wielkiej wiezy na pustej wyspie w'sr'od morza i tam do 'smierci pod straza siedzial (чтобы Гавел немедленно был перенесён в большую = высокую башню на пустом острове посреди моря и там до /самой/ смерти под стражей сидел; straz – ж. охрана; стража), wiecej ani jej (больше ни её), ani kr'olestwa swego nie ogladajac (ни королевства своего не видя: «не осматривая»).

Kr'olowa Marmuszka dowiedziawszy sie o tym, ze za'slubila chlopa, nie dala tego zna'c po sobie, ale niezmiernie sie zgryzla, postanawiajac zgubi'c go i od niego sie uwolni'c.

Jednego tedy razu, gdy Gawel mocno zasnal, wcale sie nie obawiajac niczego, zakradla sie kr'olowa i pier'scie'n mu zrecznie z zanadrza dobywszy, na sw'oj palec wlozyla, zadajac od niego, aby Gawel natychmiast przeniesiony zostal do wielkiej wiezy na pustej wyspie w'sr'od morza i tam do 'smierci pod straza siedzial, wiecej ani jej, ani kr'olestwa swego nie ogladajac.

Gdy poczciwy Gawel obudzil sie (когда добрый Гавел проснулся; poczciwy – добродушный, добрый), juz byl wedle rozkazania zony zamkniety i zobaczywszy (уже был согласно приказанию жены заперт = заточён /в башне/ и, увидев), ze pier'scienia nie mial (что кольца у него не было), domy'slil sie (догадался), ze go zdradzila kr'olowa (что предала его королева; zdradzi'c kogo's, co's – изменить кому-л., чему-л., предать кого-л., что-л.).

Wdrapal sie na g'orne pietro wiezy (взобрался он на верхний этаж башни), aby cho'c zobaczy'c (чтоб хотя бы увидеть), gdzie go osadzono (где его поселили), i ujrzal dokola tylko jedno morze увидел вокруг одно только море; ujrze'c – увидеть), a jak okiem zajrze'c male'nka wyspe skalista (а куда ни глянь – маленький остров скалистый), o kt'ora sie balwany rozbijaly (о который волны разбивались; balwan – волна, вал), i morskie ptactwo (и морские птицы; ptactwo – собир. птицы, пернатые), kt'ore zalo'snie piszczac latalo dokola (которые, печально пища, летали вокруг; piszcze'c – пищать).

Gdy poczciwy Gawel obudzil sie, juz byl wedle rozkazania zony zamkniety i zobaczywszy, ze pier'scienia nie mial, domy'slil sie, ze go zdradzila kr'olowa.

Wdrapal sie na g'orne pietro wiezy, aby cho'c zobaczy'c, gdzie go osadzono, i ujrzal dokola tylko jedno morze, a jak okiem zajrze'c male'nka wyspe skalista, o kt'ora sie balwany rozbijaly, i morskie ptactwo, kt'ore zalo'snie piszczac latalo dokola.

Kogo mu najbardziej zal bylo (кого ему больше всего жаль было), to kota i psa (/так/ это кота и пса), przyjaci'ol swych wiernych (друзей своих верных). kt'orych tu z nim nie bylo (которых с ним не было). Ale gdy sie to dzialo (но когда это происходило), 'ow pies i kot r'ownie po calym zamku swojego pana szukali (тот пёс и кот так же = тоже по целому замку своего хозяина искали), biegali, wachali (бегали, нюхали) – nie mogac sie domy'sli'c (не в силах понять: «догадаться»), co sie z nim stalo (что с ним случилось). Piesek dopiero pier'scie'n spostrzeglszy na palcu u kr'olowej (пёс, только заметив кольцо на пальце у королевы), bo ta go nigdy nie zrzucala (потому что та его никогда не снимала: «не сбрасывала»; rzuca'c – бросать, кидать), domy'slil sie (догадался), iz zdrada pozbyla sie meza (что она предательством избавилась от мужа; iz = ze). We dwu z kotem osnuli wiec plan (вдвоём с котом составили они тогда план: «построили, следовательно, план»; osnu'c – построить /на основании чего-л./), jakim by sposobem mogli pana pom'sci'c i uwolni'c (как бы они могли за /своего/ хозяина отомстить и /его/ освободить; jakim sposobem – каким образом; pom'sci'c kogo's – отомстить за кого-л.; pomsta – уст. книжн. отмщение, месть).

Kogo mu najbardziej zal bylo, to kota i psa, przyjaci'ol swych wiernych. kt'orych tu z nim nie bylo. Ale gdy sie to dzialo, 'ow pies i kot r'ownie po calym zamku swojego pana szukali, biegali, wachali – nie mogac sie domy'sli'c, co sie z nim stalo. Piesek dopiero pier'scie'n spostrzeglszy na palcu u kr'olowej, bo ta go nigdy nie zrzucala, domy'slil sie, iz zdrada pozbyla sie meza. We dwu z kotem osnuli wiec plan, jakim by sposobem mogli pana pom'sci'c i uwolni'c.

Kot poczal od tego (кот начал с того), ze z zajadlo'scia najwieksza rzucil sie na myszy zamkowe (что с наибольшим ожесточением бросился = набросился на замковых мышей), aby zmusi'c je do pomocy dla odzyskania pier'scienia (чтобы заставить их помочь вернуть кольцо; zmusi'c kogo's do czego's – заставить кого-л. /сделать что-л./;odzyska'c – получить обратно, вернуть себе что-л.). On i pies (он и пёс), kt'ory mu we wszystkim dopomagal (который ему во всём помогал; dopomaga'c = pomaga'c), tepili je bez milosierdzia (истребляли их без милосердия). W ko'ncu tez do ostateczno'sci doprowadzone myszy (в конце концов доведённые до крайности мыши; ostateczny – окончательный; крайний; ostateczno's'c – крайность; doprowadzi'c do ostateczno'sci – довести до крайности), kt'orym na zamku dobrze bylo i wynosi'c sie z niego nie chcialy (которым в замке хорошо было и убираться из него = оттуда они не хотели), zwolaly sejm w piwnicy (созвали сейм в подвале; piwnica – погреб, подвал).

Kot poczal od tego, ze z zajadlo'scia najwieksza rzucil sie na myszy zamkowe, aby zmusi'c je do pomocy dla odzyskania pier'scienia. On i pies, kt'ory mu we wszystkim dopomagal, tepili je bez milosierdzia. W ko'ncu tez do ostateczno'sci doprowadzone myszy, kt'orym na zamku dobrze bylo i wynosi'c sie z niego nie chcialy, zwolaly sejm w piwnicy.

Poczawszy radzi'c z wieczora (начав совещаться с вечера), poniewaz glosy byly podzielone (поскольку голоса = мнения разделились: «были разделены»), a kazda mysz chciala dluga mowe powiedzie'c i pochwali'c sie (а каждая мышь хотела длинную речь сказать и похвастаться), ze umie pieknie m'owi'c (что умеет красиво говорить) – radzily do rana i (совещались до утра и)… nic nie uradzily (ничего не решили). Nazajutrz zwolawszy sie znowu (на следующий день созвавшись = собравшись снова), o malo sie nie pokasaly (чуть не покусались; o malo nie – чуть не)! Cala gromadka podzielila sie na dwa obozy (вся кучка /мышей/ разделилась на два лагеря, gromada – толпа, масса), a trzeci stanal w po'srodku (а третий стал посередине), aby je zgodzil (чтобы их помирить: «помирил»). Ten zagryziono na 'smier'c (тот = его загрызли насмерть). Dziesiatego dnia (на десятый день), gdy kot coraz okrutniej sie pastwil nad nimi (когда кот всё более жестоко их мучил; pastwi'c sie nad kim's – издеваться; мучить), postanowiono nareszcie wysla'c do niego poselstwo (/было/ решено наконец отправить к нему послов)…

Поделиться с друзьями: