Чтение онлайн

ЖАНРЫ

Польские сказки
Шрифт:

– A-ja-tu-taj! – rzucila sie w postaci sokola przez okno. Sok'ol dopedzil wnet czarnego koguta, szarpnal go silnie szponami, pochwycil lewe skrzydlo, zmial wszystkie lotki, a kogut jak kamie'n padl do bystrego potoku i utonal.

Sok'ol za's wzni'osl sie ponad palacem ksiazecym, wlecial przez okno szerokie, siadl na reku swej ksiezniczki i jasnymi swymi oczami pogladal na nia i zeskoczywszy na podloge, znowu ukazal sie takim, jakim go juz raz ksiezniczka widziala, 'slicznym uczniem czarownika.

Odtad ucze'n czar'ow zaniechal (с тех пор ученик оставил колдовство; odtad – с тех пор; czary – мн. чары, волшебство, колдовство; zaniecha'c czego's – прекратить, оставить что-л.), z ksiezniczka sie ozenil (женился на княжне; ozeni'c sie z kim's – жениться на ком-л.), do palacu swa matke sprowadzil (во дворец привёз свою мать), siostry za bogatych kupc'ow powydawal (сёстры = сестёр за богатых купцов выдал), a po wszystkich szynkach calego kraju zalecil (а по всем кабакам всей страны предписал; szynk – шинок, кабак; zaleci'c – рекомендовать, предписать), by jego ojcu bezplatnie w'odke dawano (чтобы его отцу бесплатно водку давали), za kt'ora sam z wlasnej kieszeni co rok wyplacal (за которую сам из собственного кармана ежегодно платил; co rok – ежегодно; wyplaca'c – выплачивать, платить).

A wkr'otce po 'smierci swego te'scia 'ow poczciwy synek szewca i biedny ucze'n czarownika udzielnym ksieciem zostal i wraz z zona i dziatkami (а вскоре после смерти своего тестя тот славный сынок сапожника и бедный ученик колдуна стал удельным князем и вместе с женой и детками; poczciwy – добрый, добродушный), i calym ludem poddanych byl tak szcze'sliwy (и всем народом подданных был так счастлив), ze tego ani pi'orem opisa'c (что этого ни пером описать), ani pie'snia wy'spiewa'c (ни песней пропеть; pie's'n – песня), ani bajka wybaja'c (ни сказкой рассказать: «разболтать»; wybaja'c – разболтать).

Odtad ucze'n czar'ow zaniechal, z ksiezniczka sie ozenil, do palacu swa matke sprowadzil, siostry za bogatych kupc'ow powydawal, a po wszystkich szynkach calego kraju zalecil, by jego ojcu bezplatnie w'odke dawano, za kt'ora sam z wlasnej kieszeni co rok wyplacal.

A wkr'otce po 'smierci swego te'scia 'ow poczciwy synek szewca i biedny ucze'n czarownika udzielnym ksieciem zostal i wraz z zona i dziatkami, i calym ludem poddanych byl tak szcze'sliwy, ze tego ani pi'orem opisa'c, ani pie'snia wy'spiewa'c, ani bajka wybaja'c.

Lucjan Siemie'nski

(Люциан Семеньский)

12. Kr'olowa Baltyku 11

(Королева Балтийского моря)

W glebinie w'od Baltyku wznosil sie za dawnych czas'ow palac kr'olowej Juraty (в глубине вод Балтийского моря возвышался в прежние времена дворец королевы Юраты; za dawnych czas'ow – в прежние времена). 'Sciany tego palacu byly z czystego bursztynu (стены этого дворца были из чистого янтаря), progi ze zlota (пороги – из золота; pr'og – порог), dach z luski rybiej (крыша – из рыбьей чешуи), a okna z diament'ow (а окна – из бриллиантов). Razu jednego rozeslala kr'olowa wszystkich szczupak'ow z listami do najznakomitszych bogi'n Jury (однажды разослала королева всех щук с письмами к самым знатным богиням Юры 12 = Моря; list – письмо; do – к; znakomity – уст. знаменитый. знатный), proszac do siebie na gody i wsp'olna porade (прося = приглашая их к себе на пиршество и совместный совет; prosi'c – просить; gody – мн. пиршество; wsp'olny – общий, совместный). Nadszedl dzie'n wyznaczony i zaproszone boginie przybyly (пришёл назначенный день и приглашённые богини прибыли; zaprosi'c – пригласить): wtenczas kr'olowa (тогда королева), otoczona przydwornym orszakiem (окружённая придворной свитой), ukazala sie w Sali (появилась в зале), uprzejmym uklonem powitala go'sci i zasiadlszy na bursztynowym tronie (любезным поклоном приветствовала гостей и, сев на янтарный трон; uprzejmy – вежливый, любезный; zasia's'c na czym's – усесться, сесть на что-л.), tak m'owi'c zaczela (начала говорить так; zacza'c – начать):

11

Baltyk – Балтийское море.

12

Jura – море (лит.).

W glebinie w'od Baltyku wznosil sie za dawnych czas'ow palac kr'olowej Juraty. 'Sciany tego palacu byly z czystego bursztynu, progi ze zlota, dach z luski rybiej, a okna z diament'ow. Razu jednego rozeslala kr'olowa wszystkich szczupak'ow z listami do najznakomitszych bogi'n Jury, proszac do siebie na gody i wsp'olna porade. Nadszedl dzie'n wyznaczony i zaproszone boginie przybyly: wtenczas kr'olowa, otoczona przydwornym orszakiem, ukazala sie w sali, uprzejmym uklonem powitala go'sci i zasiadlszy na bursztynowym tronie, tak m'owi'c zaczela:

– Mile przyjaci'olki i towarzyszki moje (мои милые подруги; towarzyszka – товарищ /женщина/)! Wiecie dobrze (вы знаете хорошо), iz wszechwladny m'oj ojciec Praamzimas (что всесильный мой отец Праамжимас; wsechwladny – всевластный, всемогущий; wladza – власть), pan nieba, ziemi i morza (господин неба, земли и моря), mojej opiece i wladzy poruczyl te wody i wszystkich mieszka'nc'ow w nich bedacych (моей опеке и власти поручил эти воды и всех жителей, в них находящихся; opieka – опека; poruczy'c – уст. поручить); same byly'scie 'swiadkami moich lagodnych i szcze'sliwych rzad'ow (вы сами были свидетелями моего мягкого и счастливого правления; 'swiadek – свидетель; rzady – мн. правление). Zaden najmniejszy robaczek (ни один самый маленький червячок), zadna najdrobniejsza rybka nie mialy przyczyny skarzy'c sie i narzeka'c (ни одна самая мелкая рыбка не имели причины жаловаться и сетовать), wszyscy zyli w pokoju i zgodzie (все жили в мире и согласии; pok'oj – мир; zgoda – согласие); nikt sie na zycie drugiego targna'c nie odwazyl (никто посягнуть на жизнь другого не отважился).

– Mile przyjaci'olki i towarzyszki moje! Wiecie dobrze, iz wszechwladny m'oj ojciec Praamzimas, pan nieba, ziemi i morza, mojej opiece i wladzy poruczyl te wody i wszystkich mieszka'nc'ow w nich bedacych; same byly'scie 'swiadkami moich lagodnych i szcze'sliwych rzad'ow. Zaden najmniejszy robaczek, zadna najdrobniejsza rybka nie mialy przyczyny skarzy'c sie i narzeka'c, wszyscy zyli w pokoju i zgodzie; nikt sie na zycie drugiego targna'c nie odwazyl.

Teraz za's jeden nikczemny rybak, Castilis (а сейчас один ничтожный рыбак, Кастилис), znad brzeg'ow moich posiadlo'sci (с краёв = с границ моих владений; znad – с; brzeg – край), tam gdzie rzeka 'Swieta hold memu kr'olestwu placi (там, где Святая река платит = отдаёт почести моему королевству; placi'c – платить; hold – почитание, оказание чести, воздание почестей), jeden nikczemny 'smiertelnik o'smiela sie naruszy'c spok'ojno's'c niewinnych moich poddanych (один ничтожный смертный осмеливается нарушить спокойствие невинных моих подданных), ima'c w sieci i na 'smier'c skazywa'c (хватать в сети и на смерть осуждать; ima'c – уст. брать, хватать; sie'c – сеть), gdy ja (когда я), sama (сама), do wlasnego stolu ani jednej nie 'smiem ulowi'c rybki (к собственному столу не смею выловить ни одной рыбки; st'ol – стол) – fladerki nawet (даже камбалки; fladra – камбала), kt'ore tak lubie (которые я так люблю), po jednej polowie zjadam (по одной половине съедаю; zje's'c – съесть), a druga do wody wpuszczam (а другую в воду впускаю = пускаю; do – в /внутрь/; wpuszcza'c – впускать).

Teraz za's jeden nikczemny rybak, Castilis, znad brzeg'ow moich posiadlo'sci, tam gdzie rzeka 'Swieta hold memu kr'olestwu placi, jeden nikczemny 'smiertelnik o'smiela sie naruszy'c spok'oj-no's'c niewinnych moich poddanych, ima'c w sieci i na 'smier'c skazywa'c, gdy ja, sama, do wlasnego stolu ani jednej nie 'smiem ulowi'c rybki – fladerki nawet, kt'ore tak lubie, po jednej polowie zjadam, a druga do wody wpuszczam.

Takiej 'smialo'sci nie mozna pu'sci'c bezkarnie (такой смелости = такую смелость нельзя оставить безнаказанной; pu'sci'c bezkarnie – оставить безнаказанным, kara – наказание): oto gotowe czekaja nas lodzie (вот готовые ждут нас лодки; l'od'z – лодка), ply'nmy nad brzegi 'Swietej (поплывём к берегам Святой /реки/; nad – к /при указании на направление к берегу, краю чего-л./), bo wla'snie o tej porze zwykl on zarzuca'c sieci (потому что именно в это время он привык забрасывать сети; pora – время; o tej porze – в это время; zwykna'c – свыкнуться, привыкнуть). Naszymi plasy i 'spiewy zwabimy go na dno morza (нашими плясками и пением заманим его на дно моря; plasy – уст. шутл. пляс, пляска; 'spiew – пение; zwabi'c – сманить, приманить; заманить), udusimy w u'sciskach i oczy zwirem zasypiem (задушим в объятиях и глаза гравием засыпем; zasypiem = zasypiemy).

Rzekla i natychmiast sto lodzi bursztynowych pozeglowalo dokona'c okrutnej zemsty (сказала, и тотчас сто янтарных лодок поплыли совершить ужасную месть; rzec – сказать; dokona'c czego's – совершить что-л.).

Takiej 'smialo'sci nie mozna pu'sci'c bezkarnie: oto gotowe czekaja nas lodzie, ply'nmy nad brzegi 'Swietej, bo wla'snie o tej porze zwykl on zarzuca'c sieci. Naszymi plasy i 'spiewy zwabimy go na dno morza, udusimy w u'sciskach i oczy zwirem zasypiem.

Rzekla i natychmiast sto lodzi bursztynowych pozeglowalo dokona'c okrutnej zemsty.

Plyna (плывут), slo'nce pogodnie 'swieci (солнце ярко светит); morze ciche (море тихое), a echo juz roznosi po wybrzezu slowa pie'sni (а эхо уже разносит по побережью слова песни): Bieda ci, rybaku mlody (горе тебе, рыбак молодой)! Stanawszy boginie blisko uj'scia rzeki postrzegly rybaka (остановившись вблизи устья реки, богини увидели рыбака; postzrec – уст. заметить; увидеть), jak siedzac na brzegu, rozwijal sieci (как он, сидя на берегу, разворачивал сети). Zajety praca (занятый работой), nic nie zauwazyl (он ничего не заметил), lecz gdy go urocze doszly 'spiewy (но, когда до него донеслось чарующее пение; uroczy – очаровательный; прелестный, чарующий; doj's'c kogo's – дойти, донестись до кого-л.), zwr'ocil wzrok na wode i ujrzal sto lodzi bursztynowych i sto przecudnych dziewic (обратил взор на воду и увидел сто янтарных лодок и сто прелестных дев; wzrok – зрение; взгляд, взор; przecudny – чудесный, чудный; прелестный; dziewica – поэт. дева), a wszystkim przewodniczyla z korona na glowie (а всех возглавляла с короной на голове; przewodniczy'c komu's, czemu's – возглавлять кого-л., что-л.), z bursztynowym berlem w reku kr'olowa morza (с янтарным скипетром в руке королева моря). D'zwiek coraz milszy sie rozlega (звук всё более милый раздаётся; coraz – всё /в соч. со сравн. ст. прил. и местоим. означает постепенное усиление качества/); otaczaja go morskie panny i swymi wdzieki do siebie wabi'c poczna (окружают его морские барышни и своими прелестями манить начинают: «начнут»; wd'zieki – мн. женская красота, прелести; swymi = swoimi; poczna'c = pocza'c – книжн. начать):

Поделиться с друзьями: